Над пет тони храна, главно овошје и зеленчук биле запленети и уништени при вонредните инспекциски контроли спроведени минатата недела на скопскиот Зелен пазар и на пазарот во Ѓорче Петров. Агенцијата за храна и ветеринарство соопшти дека контролите се насочени кон нелегалната трговија со овошје и зеленчук и продажбата во несоодветни услови, без утврдено потекло, најчесто надвор од организираните пазарни простори.
Неколку дена претходно, на 15. октомври слична акција била спроведена и на зелениот пазар во Ченто. Таму, според официјалното соопштение на АХВ, биле запленети околу два тона храна од различен вид која се продавала надвор од местата определени за таа намена и во нехигиенски услови.
Двете акции отвораат прашање што е поголемо од бројот на запленети тони. Колку знаеме за храната што ја купуваме на пазарите – од каде дошла, кој ја произвел, како била транспортирана и чувана и дали, кога ќе се појави проблем, нејзиниот пат може да се проследи наназад?
На зелен пазар најлесно е да му поверуваме на она што го гледаме. Доматот изгледа свежо, пиперката е цврста, јаболкото нема видливи оштетувања. Но визуелниот впечаток не кажува каде производот бил произведен, со што бил третиран, како бил складиран или низ чии раце поминал пред да стигне на тезгата. Токму затоа потеклото не е бирократски додаток кон храната. Следливоста овозможува производот да се поврзе со производителот, трговецот и претходните фази од неговиот пат. Ако подоцна се појави проблем, без таква трага е многу потешко да се открие каде настанал и кои други производи можеби треба да се повлечат. Производ без соодветна документација не е автоматски доказ дека храната е здравствено неисправна, но недостигот на податоци сериозно ја отежнува контролата и заштитата на потрошувачот.
Во конкретните октомвриски акции АХВ ја означува запленетата храна како небезбедна и посочува на комбинација од нелегална продажба, несоодветни или нехигиенски услови и проблеми со потеклото. Тоа е важна разлика – за да не се создаде впечаток дека секој земјоделски производ без документ нужно е лабораториски утврден како загаден, но и за да не се потцени ризикот кога храната циркулира надвор од системот што треба да ја контролира.
