Проширувањето на пазарот се случува, но првенствено преку повисоки цени, а не преку зголемена потрошувачка. Домаќинствата трошат повеќе, но купуваат помалку производи, што доведува до намалување на обемот во многу категории на производи.
Пишува: Бобан Младеновски, менаџер за транспорт во „Теско“, Boban.Mladenovski@tesco
Индустријата FMCG низ Велика Британија и Европската Унија во 2025 година се движи низ еден од своите најпредизвикувачки, но сепак трансформативни периоди. По неколку години инфлаторни притисоци, прекини во синџирот на снабдување и брзо менување на очекувањата на потрошувачите, секторот влезе во нова ера каде што порастот е скромен, конкуренцијата е интензивна, а лојалноста на потрошувачите е сè покревка.
Проширувањето на пазарот се случува, но првенствено преку повисоки цени, а не преку зголемена потрошувачка. Домаќинствата трошат повеќе, но купуваат помалку производи, што доведува до намалување на обемот во многу категории на производи. На пример, основните производи, како што се храната и средствата за чистење, остануваат сè уште отпорни, додека производите како алкохол, слатки и премиум производи продолжуваат да се борат. Јужноевропските земји како Шпанија и Италија го поттикнуваат регионалниот пораст со поголема побарувачка за храна, додека големите западни економии како што се Велика Британија, Франција и Германија доживуваат стагнација. Во Велика Британија инфлацијата на намирниците повторно се зголеми во средината на 2025 година, предизвикувајќи понатамошно намалување на трговијата кон производи од приватните трговски марки. Овие производи сега сочинуваат значителен дел од продажбата низ цела Европа, при што дисконтерите ги надминуваат традиционалните продавници за храна. Лојалноста кон националните брендови слабее, а купувачите се многу поподготвени да се префрлат на подобри понуди. Промоциите, пакет-понудите и наградите од програмите за лојалност станаа централни за донесување одлуки.
Победници во индустријата ќе бидат оние што истовремено ќе испорачаат вредност за денешните претпазливи купувачи, а воедно ќе инвестираат во иновациите, одржливоста и дигиталните можности и со тоа ќе го поттикнат идниот пораст.
Сепак, начинот на размислување на потрошувачите е понијансиран од едноставна потрага по ниски цени. Здравјето и одржливоста остануваат високо на агендата, иако очекувањата еволуираат. Купувачите сè повеќе сакаат производи кои се достапни и усогласени со нивните вредности. Тие ги намалуваат шеќерот, алкохолот и вештачките адитиви, бараат функционални алтернативи и алтернативи на растителна основа и фаворизираат компании кои покажуваат автентични еколошки и етички обврски. Ова значи дека иако прифатливоста е клучна, успехот зависи и од испораката на поздрави, одржливи и транспарентни производи. Денешниот потрошувач бара сè - вредност, практичност, здравствени придобивки и етика - честопати во истата набавка. Секторот за храна и пијалаци доживува длабока трансформација. Свежата храна, функционалните грицки и пијалаци го привлекуваат вниманието, додека обемот на алкохол и слатки се намалува. Помладите потрошувачи, особено генерацијата З, го водат трендот кон поздрава, високопротеинска и растителна исхрана.
Удобноста е уште еден дефинирачки фактор. Сè повеќе луѓе се свртуваат кон готови оброци за јадење или готови за загревање, што одразува позафатен или побрз начин на живот. Комплетите за оброци, ладните готови оброци и грицките за носење добиваат на популарност, а помладите генерации често се опишуваат како група „без готвење“. Трговците на мало го прошируваат асортиманот за да ја задоволат оваа побарувачка, позиционирајќи се себеси за да го вратат уделот од секторот за угостителство.
Балансирањето на здравјето, практичноста и прифатливоста сега е предизвик. Многу домаќинства мешаат премиум и вредни купувања, трошејќи на органски производи или функционални пијалаци, а воедно штедат со нискобуџетни основни производи. Популарноста на производите со приватна етикета „дупликати“ - малопродажни верзии на популарна брендирана храна - ја илустрира оваа динамика. Националните брендови мора да воведат иновации и да ги оправдаат своите повисоки цени за да останат релевантни. Сегментот за лична нега и убавина полека закрепнува по години нестабилност. Козметиката, производите за нега на кожата и негата уживаат обновена побарувачка како што се враќаат социјалните активности, но трошењето е многу селективно. Потрошувачите честопати бараат попусти при рутинските купувања, но продолжуваат да инвестираат во премиум производи со докажани резултати.
Вредноста е сидро: попустите и онлајн-понудите се клучни, додека транспарентноста на состојките и перформансите ја поттикнуваат премиум продажбата. Купувачите се сè поискусни, фаворизирајќи производи со веродостојни активни состојки и избегнувајќи ги оние што се сметаат за преценети или неавтентични. Одржливоста и етиката се исто така централни. Чистата убавина, тестирањето без суровост, веганските формулации и рециклирачките пакувања повеќе не се непозната, туку се мејнстрим-очекувања, особено меѓу милениумците и генерацијата З. Гледајќи напред, пазарот веројатно ќе се поларизира: основни производи со прифатлив буџет од едната страна и премиум производи водени од придобивки од другата. Производите за чистење и нега на домаќинствата остануваат многу чувствителни на цените, но се развиваат преку иновации. По стрмните падови предизвикани од инфлацијата, обемот се стабилизира благодарение на концентрираните формули, системите за полнење и промотивната активност. Приватните трговски марки доминираат на многу пазари, туркајќи ги националните брендови да се диференцираат преку перформанси или еколошки акредитиви.
Одржливоста сега е императив на потрошувачите. Правилата на ЕУ за пакување и отпад ги поттикнуваат компаниите да ја намалат пластиката, да го подобрат рециклирањето и да воведат еколошки рефили. Концентрираните детергенти, растворливите таблети за чистење и опциите за пакување во големи количини стануваат мејнстрим. Потрошувачите, исто така, бараат производи кои комбинираат хигиена со здравствени придобивки, како што се раствори за перење алишта чувствителни на кожата или освежувачи на воздух на база на природни состојки. Предизвикот е да се испорача супериорна ефикасност, а воедно да се одржи прифатливоста, равенка што ќе ја дефинира конкуренцијата во категоријата до 2026 година.
Е-трговијата се стабилизира на нивоа далеку над нормите пред пандемијата, иако физичките продавници остануваат витални. Купувачите сè повеќе очекуваат беспрекорна мешавина од онлајн и офлајн, а трговците на мало реагираат со омниканални инвестиции. Потрошувачите бараат брза испорака, при што повеќето очекуваат намирници во рок од два дена, а многумина претпочитаат услуга во истиот ден. Трговците на мало градат центри за микроисполнување, го прошируваат кликни-и-собери и соработуваат со платформи за испорака за да ги задоволат овие барања.
Персонализацијата е друга клучна област за инвестирање. Трговците на мало и брендовите користат вештачка интелигенција и аналитика на податоци за да ги приспособат промоциите, наградите за лојалност и препораките за производи. Ова дигитално ангажирање станува централно за задржување на клиентите и раст на кошничката.
Амазон, на пример, агресивно го проширува своето присуство на FMCG-сцената во Велика Британија и ЕУ. Компанијата објави повеќегодишна инвестиција од десетици милијарди за изградба на нови центри за дистрибуција, станици за испорака и логистичка инфраструктура, директно зајакнувајќи го својот капацитет за брза испорака на намирници и секојдневни производи. Нивната услуга „Амазон фреш“ е централна за оваа стратегија, нудејќи и онлајн-достава на намирници и физички продавници во Лондон. Овие продавници, со технологија без каса, служат како тест-платформи за идните формати и како центри за локално исполнување. „Амазон“, исто така, лансира своја сопствена линија на храна со приватна етикета, промовирана со кампањата „И храна, кој знаеше?“, и ги прошири партнерствата со традиционалните трговци на мало. Маркетите „Ајсланд“ сега продаваат преку платформата на „Амазон“ во Велика Британија, а клиентите на „Деливеро“ можат да нарачаат директно од продавниците на „Амазон фреш“. Оваа комбинација од инфраструктура, приватни етикети и партнерства го позиционира „Амазон“ како платформа за брендови на FMCG и како нивен конкурент. Неговиот постојан фокус на цената, практичноста и брзината на испорака ги преобликува очекувањата на потрошувачите низ целата индустрија.
Перспективата за остатокот од 2025 година и 2026 година е претпазлива со доза на оптимизам. Се очекува инфлацијата да се намали, што би можело да го стабилизира обемот и постепено да ја врати довербата на потрошувачите. Зголемувањето на реалните плати и пониските каматни стапки може да ослободат дел од куповната моќ, иако растот веројатно ќе остане скромен.
За FMCG компаниите, патот напред бара балансирање на краткорочната отпорност со долгорочните инвестиции. Клучните приоритети вклучуваат:
• Иновација: Фокус на производи ориентирани кон здравјето, функционални и практични производи кои се усогласуваат со променливите преференции на потрошувачите.
• Предлог за вредност: Приспособување на цените и големините на пакувањата за да се понуди прифатливост, а воедно да се обезбеди диференцијација што ги оправдува премиите.
• Дигитални можности: Зајакнување на омниканалното присуство, логистиката и персонализацијата за да се задоволат растечките очекувања за услуги.
• Оперативна ефикасност: Инвестирање во автоматизација, вештачка интелигенција и подобрувања на синџирот на снабдување за заштита на маржите.
• Одржливост: Интегрирање еколошки практики во мејнстрим-понудите за да се задоволат барањата и на потрошувачите и на регулаторите.
Победници во индустријата ќе бидат оние што истовремено ќе испорачаат вредност за денешните претпазливи купувачи, а воедно ќе инвестираат во иновациите, одржливоста и дигиталните можности и со тоа ќе го поттикнат идниот пораст. Како што наближува крајот на 2025 година, индустријата за FMCG во Велика Британија и ЕУ е во состојба на прагматична трансформација. Компаниите не можат да се потпрат само на раст на обемот; наместо тоа, тие мора да иновираат и да се приспособат на пазар дефиниран од штедливи, но изискувачки потрошувачи. Со оглед на тоа што „Амазон“ ги зголемува конкурентските влогови, а од друга страна помладите генерации ги преобликуваат очекувањата околу здравјето, етиката и практичноста, секторот мора да воспостави внимателна рамнотежа.
Оние што ќе успеат ќе бидат оние што не само што ќе ги преживеат денешните притисоци, туку и ќе се позиционираат како лидери на посигурен, дигитално интегриран и одржлив пазар на FMCG во наредните години.
.webp&w=1920&q=100)
