Анализа трите клучни фактори што ќе влијаат на закрепнување на рускиот малопродажен пазар во тековната 2015 година – падот на куповната моќ, зголемените регулативи на малопродажниот пазар и континуираните инвестиции од странските брзообртни стоки.
Автор: Милош Риба, сениор аналитичар за малопродажба, ИГД
Самодоволната Русија
Русија официјално ја продолжи забраната за увоз на овошје и на зеленчук од земјите на Европската унија за повеќе од една година, верувајќи дека на тој начин ќе се зголеми безбедноста на храната, ќе се стимулираат домашното производство и конкуренцијата и ќе се внесе разноликост во руската економија.
Руската влада ја засили поддршката на домашното земјоделско производство, со обезбедување нови кредити за земјоделците во износ од 20.180 евра. Оваа иницијатива беше проследена со силна промоција во руските медиуми, по која земјоделците беа убедени дека ќе остварат заработка, по заострувањето на санкциите.
На листата производи што се предмет на најновото ембарго на Министерството за земјоделство, вклучени се цвеќињата, конзервираната риба и кондиторските производи. Според министерот Александар Николаевич Ткачев, кондиторската индустрија во земјата е добро развиена, а производството и преработката на риба забрзано се развиваат. Имајќи ја предвид изјавата на министерот, доставувачите од Грција, Унгарија и од Кипар би можеле наскоро повторно да ги видат своите производи на полиците во руските продавници, откако владата размислува да ги тргне тие земји од листата на санкционираните.
Впрочем, водечките малопродажни трговци навреме се справија со ситуацијата, по забраната за увоз што беше воведена во јули 2014 година и извлекоа поука од претходните искуства:
- „Магнит" и „X5 ритеил груп" успеаја да ги заменат забранетите производи во рок од шест месеци;
- „Ошан" исфрли само 500 од асортиманот од 50.000 производи, кои претходно ги продаваше во хипермаркетите;
- „Ошан" веќе најде извори на замена и обезбеди 300 од актуелните забранети 500 производи.
Потрошувачите се најтешко погодени
Мета на кризата беа потрошувачите – кризата ги погоди потешко од онаа во 2009 година.
- Според јавна анкета спроведена во мај годинава од Фондацијата за јавно мислење, 51 отсто од Русите велат дека ги намалиле своите трошоци за да се справат со домашниот буџет. Од кризата најмногу беа погодени категориите овошје, сирење и колбаси.
- Според Националната агенција за финансиски истражувања, процентот на граѓаните што немале заштеда во 2015 година достигна 30 отсто, во споредба со 17 проценти од кризата од 2009 година.
- 54 проценти од Русите не штеделе поради инфлацијата (наспроти 40 отсто во 2009 година), а 40 проценти поради намалувањето на платите (во споредба со 43 проценти во 2009 година).
- Девет отсто од Русите сметаат дека ќе имаат можност за заштеда во текот на наредната година, наспроти само 5 проценти од анкетираните во 2009 година.
Производителите трагаат по евтини суровини
Ценовниот притисок влијае и на производителите, кои беа принудени да ја зголемат цената на суровините, откако руската рубља ја изгуби својата вредност. Некои од производителите се свртеа кон алтернативни стратегии и почнаа да употребуваат конзерванси за да ја задржат стабилноста на цените во малопродажбата и да ги исполнат владините очекувања.
Интересот на меѓународните трговци
И покрај зголемените предизвици во малопродажниот сектор во Русија, европските трговци „Метро" и „Ошан" сè уште сметаат дека ова е стратешки пазар за проширување. „Метро" планира отворање на нова серија „кеш & кери", а „Ошан" планира да одвои повеќе средства за развој на форматот супермаркети „Атак".
„Маџид Ал Футам", франшизата на „Карфур", планира да отвори продавница во Казањ во текот на 2015-2016 година. Во меѓувреме, финската „Кеско груп", а исто така и „Реве" ги истражуваат можностите во Москва и во други поголеми руски градови. „Шпар" веќе најави нови договори за лиценци во регионот на Москва во текот на следните 12 месеци.
Бавно закрепнување
Стратешкиот фокус на владата за внесување разновидност во руската економија и за стимулирање на домашното производство, ќе предизвика побавно закрепнување во споредба со кризата од 2009 година, пред сè поради намалената куповна моќ на руските потрошувачи.
Побарувачката на поевтини алтернативи, како што се приватните трговски марки, веројатно ќе се зголеми, а трговците со развиено портфолио од сопствени брендови, како „Ошан" и „Метро кеш & кери", ќе имаат корист од состојбата на пазарот. Пораст на приходите се очекува да забележат дисконтите, како, на пример, новиот концепт „Питерочка" на „X5 ритеил груп". Од друга страна, ефикасноста на хипермаркетите како „Карусел" („X5 ритеил груп") и „Океј" може да стагнира, бидејќи купувачите почесто ќе ги посетуваат помалите продавници.
