Иако и веганските вина и органските вина делат посветеност на одржливост, тие не се исти. Прописите за органско вино забрануваат одредени адитиви, како желатин или крвен албумин, но сепак дозволуваат белки од јајца и казеин. Спротивно на тоа, веганските вина ги избегнуваат сите животински производи, користејќи само средства на растителна основа.
Приреди: Редакцијата на InStore
Во последните години винската индустрија бележи значајни промени — не само во вкусовите и тероарот, туку и во начините на производство, сертификациите и свеста кај потрошувачите. Два поврзани, но сепак издвоени трендови се органското вино и веганското вино. Овие трендови не се само ниша — тие добиваат значаен замав на глобално ниво.
Исто како веганскиот начин на живот и исхраната која исклучува какви било животински производи, и веганското вино е целосно направено од состојки на растителна основа. На прв поглед ова може да изгледа очигледно бидејќи виното доаѓа од грозје. Сепак, традиционалните методи на производство на вино често вклучуваат супстанции добиени од животинско потекло во текот на процесот на бистрење, што покренува прашања за тоа што го прави виното навистина веганско.
Всушност, многу винарници користат производи како што се белки од јајца, рибно лепило или казеин (млечен протеин) за да го „бистрираат“ виното и да ги отстранат честичките. Овој чекор на производство на вино, познат како бистрење на виното, е местото каде што лежи разликата меѓу конвенционалното вино и автентичното веганско вино.
Веганско наспроти органско вино: која е разликата?
Иако и веганските и органските вина делат посветеност на одржливост, тие не се исти. Прописите за органско вино забрануваат одредени адитиви, како желатин или крвен албумин, но сепак дозволуваат белки од јајца и казеин. Спротивно на тоа, веганските вина ги избегнуваат сите животински производи, користејќи само средства на растителна основа, како што се протеини од грашок, компир или пченица.
Оваа разлика е клучна за потрошувачите кои сакаат да го усогласат својот вегански начин на живот со нивниот избор на вино, без разлика дали уживаат во смели црвени вина, свежи бели вина или природни вина со минимална интервенција.
Бројките од глобалните истражувања покажуваат дека потрошувачите ги сакаат овие вина. На глобално ниво, Европа доминира: според податоците, органското вино во Европа учествувало со речиси 77,5% од глобалниот пазар во 2024 година (извор: Grand View Research, 2024). Еден од клучните двигатели на порастот на органско вино е потрошувачката свест за здравјето, природните производи и трајноста. И веганското вино бележи пораст: глобалниот пазар за веганско вино се проценува дека во 2024 година бил околу 2,11 милијарди американски долари и дека ќе порасне до околу 5,05 милијарди долари до 2030 година. Причини за порастот се зголемената свест за етичка консумација, подготвеноста на потрошувачите да платат повеќе за вина кои ги задоволуваат етичките и еколошките критериуми и нивната потреба за транспарентност при производството на вино.
Сертификација на вегански вина
Сертификацијата за веганско вино е дизајнирана да им помогне на потрошувачите да ги идентификуваат веганските вина и да ги поддржат винарите што ги произведуваат.
Процесот на сертификација вклучува поднесување детална апликација од страна на производителот на вино и обезбедување информации за нивниот производствен процес, како и за материјалите што се користат за производство на виното.
За да биде сертифицирано, виното мора да биде без животински производи и нуспроизводи, како што се животински масти и желатини. Ова значи дека виното мора да се произведува само со помош на вегански состојки и материјали, како што се квасци кои се погодни за веганите и средства за преработка.
Покрај тоа што се погодни за веганите, вината што добиваат вегански сертификат се сметаат и за поетички и поодржливи. Тоа е така затоа што процесот на производство користи помалку ресурси и произведува помалку отпад од традиционалното производство на вино.
Што да очекуваме во иднина?
Традиционалното производство на вино се соочува со предизвици: климатски промени, притисок за одржливост, промена на навиките на потрошувачите (особено помладите генерации). Органското и веганското вино може да бидат дел од решението.
Потрошувачките навики се сменети. Многу често, од веќе традиционален производ бараат повеќе. Така е и со виното. Тие бараат повеќе од „само добро вино“ — тие бараат вино кое им нуди причини - еколошки, етички, здравствени. На овој начин се отвораат можности за нови производители, за развивање региони кои досега не биле водечки, а на овој начин можат да станат, за иновации во пакувања итн.
Тоа што може да се очекува во иднина е забрзување на темпото на пораст на производството, особено на органското вино. Дополнително, ќе се стави поголем фокус на транспарентност и сертификација – потрошувачите ќе бараат јасни етикети („Certified Organic“, „Vegan Friendly“) и повеќе информации за производството.
Се очекува и развој на нови производи и иновации во пакувањето, а големо внимание ќе се посвети на интеграцијата на практики како заштита на почвата, ограничување на хемикалиите, оптимизација на ресурсите. Ова, секако, ќе биде соодветно прикажано за потрошувачите да бидат запознаени.
Заклучок
Трендот на органското и веганското вино не е само маркетинг-тренд, туку е системска промена на тоа како се гледа виното: од грозје, преку производство, до потрошувачот. За винарниците и за маркетиншките тимови, овие сегменти нудат можности за диференцијација и за нова публика. За потрошувачите, тоа значи избор за кој не се одлучува само според вкусот, туку и според вредностите.
На глобално ниво, просторот на пазарот што ќе го заземаат органските и веганските вина ќе продолжи да расте, ќе се шири регионално, ќе се зголемува конкуренцијата и ќе се појавуваат нови формати и приоди („clean label“, „minimal intervention“, „vegan friendly wine tourism“).
