Еден од помалку познатите аспекти на потрошувачките навики во Шпанија е тоа што речиси половина од потрошувачите консумираат храна по истекот на рокот на употреба. Станува збор за вкоренета и ризична навика која, сепак, првпат бележи благ пад, веројатно благодарение на поголемата свест за здравјето и исхраната како резултат на кампањите за едукација и информирање на потрошувачите.
Ова е еден од податоците од најновото истражување на MPAC, кое покажува дека 46% од испитаниците признале дека во текот на 2025 година консумирале производи по истекот на рокот на употреба. Сепак, овој процент е нешто понизок во споредба со претходните години, кога повеќе од половина од испитаниците признавале дека ја практикуваат оваа навика која може да претставува ризик за здравјето.
Како што истакнуваат од MPAC, од суштинско значење е да се прави разлика меѓу рокот на употреба и ознаката „најдобро да се употреби до“. Рокот на употреба го означува крајниот датум до кој производот може безбедно да се консумира, додека „најдобро да се употреби до“ го означува периодот во кој храната ги задржува оптималните својства во однос на вкусот, текстурата и квалитетот, иако може безбедно да се консумира и по тој датум доколку е во добра состојба.
Всушност, 65% од анкетираните потрошувачи сметаат дека информациите за рокот на употреба и препорачаниот рок за консумирање се најважните информации на декларацијата.
Резултатите од истражувањето на MPAC покажуваат дека мнозинството испитаници имаат доверба во рокот на употреба и претпочитаат да не консумираат храна по неговото истекување бидејќи сметаат дека постои голем ризик. Од друга страна, 35% прифаќаат да консумираат производи неколку дена по наведениот рок, верувајќи дека постои одреден период на толеранција во зависност од видот на производот. Уште 16% се потпираат исклучиво на изгледот, мирисот, текстурата и вкусот на храната, проценувајќи со сетилата дали производот сè уште е погоден за консумирање.
Баскија, Ла Риоха и Кастиља-Ла Манча се подрачјата во кои најмалку се консумираат производи со истечен рок, покажува истражувањето на MPAC. Во Каталонија, автономната заедница Навара и Сеута, испитаниците сметаат дека неколку дена по истекот на рокот не претставуваат проблем. Во Кастиља и Леон, Екстремадура и на Канарските Острови, испитаниците наведуваат дека се водат според изгледот на храната.
Анкетираните потрошувачи од руралните средини му придаваат најмало значење на рокот на употреба. Од нив, 37% сметаат дека неколку дена по истекот на рокот не претставуваат проблем, за 22% најважен е изгледот на производот, додека 32% не се загрижени дека производот би можел да им наштети. Девет отсто наведуваат дека всушност не знаат што значи рокот на употреба.
Постарите лица покажуваат најмало познавање на значењето на рокот на употреба. Од нив, 40% сметаат дека консумирањето производи неколку дена по истекот на рокот не претставува проблем, за 15% најважен е изгледот на производот, додека 9% признаваат дека не ја знаат разликата. Од друга страна, помладите лица покажуваат највисоко ниво на информираност, а кај нив постои и најголема загриженост од консумирање производи по истекот на рокот на употреба, што го навеле 65% од испитаниците.
Парадоксално, анкетираните потрошувачи со повисоко ниво на образование покажуваат поголемо непознавање на значењето на рокот на употреба: 15% од нив му придаваат помало значење на изгледот на производот, 32% сметаат дека неколку дена по истекот на рокот не претставуваат проблем, додека 11% признаваат дека не ја знаат разликата меѓу ознаката „најдобро да се употреби до“ и рокот на употреба.
Слично на тоа, истражувањето покажува дека студентите убедливо најмалку го познаваат значењето на рокот на употреба: 14% сметаат дека неколку дена по истекот на рокот не претставуваат проблем, 7% се водат според изгледот на производот, додека 77% не се плашат дека таквиот производ би можел да им наштети.
