Хрватска првпат во историјата увезла повеќе маслиново масло отколку што произвела. Според податоците на Државниот завод за статистика, домашното производство минатата година се намалило за речиси 30%, додека увозот истовремено значително се зголемил.
Производителите за RTL велат дека списокот на проблеми со кои се соочуваат од година во година станува сè подолг.
Речиси два месеца немаше дожд, а најголемиот проблем, според мене, беше кога две недели дневната температура не се спушташе под 35 степени. Тогаш растението најмногу страдаше. Можеби немавме 40, но имавме 38 степени. Тоа е моментот кога растението запира. Ќе видиме како тоа ќе се одрази врз квалитетот на маслото, но и врз процентот на масло во плодот, вели Иван Ипша, производител на маслиново масло од Истра.
Последиците од временските услови би можеле да се почувствуваат уште при годинашната берба, која поради тоа би можела да започне порано од вообичаено. Семејството Ипша на повеќе од 30 хектари има речиси 5.000 стебла и повеќе од 30 години се занимава со маслинарство, а Иван посочува дека во последно време се забележуваат и големи промени на пазарот.
Во последните 15 години многу се боревме за зголемување на потрошувачката и навистина се обидувавме да ги едуцираме луѓето за екстра девствените масла. Во последните пет години има голем пораст на интересот, а садењето маслинки доживеа вистински подем во последните седум до осум години. Маслинката дава полн род по 10 години, што значи дека ние ќе го имаме дури за три до четири години, додава Ипша.
Податоците на Државниот завод за статистика покажуваат дека производството на маслиново масло во Хрватска е нестабилно. Во 2024 година било забележано рекордно производство од 63.000 хектолитри. Меѓутоа, веќе следната, 2025 година, биле произведени помалку од 46.000 хектолитри, што претставува пад од околу 27%.
Во истиот период се зголемил увозот на маслиново масло. Во 2024 година биле увезени околу 37.000 хектолитри, а во 2025 година речиси 60.000 хектолитри. Со тоа, увозот првпат во историјата го надминал домашното производство, и тоа за 31%.
Од Министерството за земјоделство велат дека ситуацијата не е загрижувачка и сметаат дека ваквиот резултат е последица на климатските промени и недоволната примена на агротехничките мерки.
Производителите на маслиново масло дефинитивно би требало да се здружат за да имаат што посилна позиција на пазарот. Исто така, би можеле поедноставно и поевтино да ги набавуваат сите потребни суровини и материјали, а преку советите на стручните лица заеднички да произведуваат повеќе и поквалитетно, вели Тугомир Мајдак, државен секретар во Министерството за земјоделство, шумарство и рибарство.
Експертите сметаат дека граѓаните треба повеќе да консумираат маслиново масло. Според податоците на Eurostat, Хрватите според потрошувачката се под европскиот просек.
Маслиновото масло навистина има голема корист за здравјето и влијае врз цела низа состојби во организмот. Полифенолите влијаат врз крвниот притисок и врз оксидацијата во телото. Во нашиот организам постојано се случуваат процеси на оксидација и тие треба да се намалат, објаснува Среќко Грос, претседател на Загрепскиот институт за маслинарство.
Додека маслинарите се подготвуваат за претстојната берба, од Министерството пристигнува и финансиска поддршка. Пријавувањето за нови субвенции во вредност од 20 милиони евра веќе е отворено.
